Anasayfa
AnasayfaİletişimHakkımızda

Site İçi Arama

İstatistik

Merhaba,  

27 Nisan 2017
Perşembe
İyi Sabahlar

Toplam Konu Sayısı:1200
Editör Sayısı:2

Türkiyede Ulaşım Sistemleri Türleri

Sayfayı Yazdır
Sayfayı Yazdır




Bir yada iki kelime olarak arama yapın.

BAŞLICA ULAŞIM TÜRLERİ


1. Karayolları:Türkiye’de en çok kullanılan ulaşım karayoludur. Karayollarımız en ücra noktalara ulaşım ve taşıma imkânı verecek durumdadır.Türkiye'nin her yerine ulaşılabildiği için yük ve yolcu taşımada en büyük rolü karayolları oynamaktadır. Karayollarımızın yük ve yolcu taşıma içindeki yeri giderek artmaktadır. Karayollarımız dağların uzanış biçimi nedeniyle özellikle doğu – batı yönlüdür. Kuzey-güney yönlü yol maliyetleri çok yüksektir.Karayollarımızın dağılışı ve yer şekilleri arasında bir paralellik vardır. Ülkemizde karayolu yapımına en uygun ve taşımacılığın en kolay yapıldığı bölgelerimiz Marmara, İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve kıyı Ege’dir. Doğu Anadolu, Akdeniz ve Karadeniz'de ise yükselti, dağların uzanışı karayolu yapımını ve taşımacılığını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle bu bölgelerimizde ulaşım geçitlerden faydalanılarak sağlanmaktadır.


Önemli geçitlerimiz:

En yaygın ulaşım türüdür. Yük taşımacılığının % 70′i, yolcu taşımacılığının % 90′ı karayolu ile yapılmaktadır. 1950′den sonra karayolu yapımı artmış, ulaşım araçları çoğalmıştır. Şu anda karayolları Türkiye’nin hemen her yerine ulaşabilmektedir. Ülkemizde karayolu uzunluğu toplam 65 bin km’yi aşmıştır. Ancak, petrol ihtiyacının büyük çoğunluğunun ithalatla sağlanması, yol yapım ve bakım masraflarının çok olması karayollarının pahalı ulaşım yolu olmasına neden olmuştur. Akdeniz, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerimiz dışında diğer bölgelerimiz karayolu yapımına daha elverişlidir. Akdeniz, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde yerşekillerinin engebeli olması, yol yapımını zorlaştırmış bu bölgelerde ulaşımda geçitlerin kullanımını zorunlu kılmıştır. Akdeniz, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerimizde
ulaşımı kolaylaştıran geçitler şunlardır:


Akdeniz Bölgesinde;
Çukurova’yı Hatay’a bağlayan Belen Geçidi. Çukurova’yı İç Anadolu’ya bağlayan Gülek Boğazı. Taşeli platosunu İç Anadolu’ya bağlayan Sertavul Geçidi. Antalya’yı Göller yöresine bağlayan Çubuk Geçidi.
Doğu Karadeniz Bölümünde;
Kop ve Zigana geçitleriyle Çoruh Vadisi kıyı ile iç kesimleri birbirine bağlamaktadır. (Özellikle Trabzon’u Erzurum’a bağlar.)
Doğu Anadolu’da;
Pülümür, Karlıova, Sakaltutan geçitleri bu bölgede kuzey-güney yönünde ulaşımı kolaylaştırmaktadır.
Türkiye’de karayollarının dağılışı
Ülkemizde en işlek karayolları;
Edirne, istanbul, Ankara ve Adana arası ile İstanbul, İzmit, Bursa ve İzmir, Aydın, Denizli arasındadır.
Otoyollar ise; Edirne, İstanbul, Bolu ve Ankara arasında, Mersin, Adana, Gaziantep, Hatay çevresinde ve İzmir, Aydın, Denizli arasında bulunur.


1.Belen geçidi: Çukurova’yı Hatay'a ve Ortadoğu'ya bağlar.
2.Gülek geçidi: Çukurova’yı İç Anadolu'ya bağlar.
3.Sertavul geçidi ve Göksu kanyonu: Taşeli platosunu İç Anadolu'ya bağlar.
4.Çubuk Boğazı: Antalya’yı Göller Yöresine bağlar.
5.Zigana geçidi: Karadenizi İç Anadolu'ya bağlar.

Günümüzde Avrupa Birliği ve Amerika'da karayollarının ulaşımdaki payı %27, Türkiye'de ise %93 düzeyindedir. Bu durum, Türkiye'de ulaşımın büyük oranda karayollarına bağımlı hale geldiğini göstermektedir. Bu durum ekonomik ve sosyal anlamda büyük sorunların yaşanmasına, enerji kaynakları açısından dışa bağımlılığımızın artmasına yol açmaktadır.

2. Demiryolları:Kara yoluna göre daha ucuz durumdadır. Bu özellik, büyük oranda yük taşımacılığında kullanılmasına neden olmaktadır. Yurdumuzdaki demiryolu hatları, uzunluk, kalite ve hız açısından yetersiz durumdadır. Demir yollarımız yer şekillerinden büyük ölçüde etkilenir. Hatlarımızın büyük bölümü, Doğu-Batı yönünde, akarsu vadilerini ve düz alanları izler Ülkemizdeki engebeli arazi ve dağlar demiryolu yapım maliyetlerini artırmaktadır. Dünya'da demiryolu ulaşımı her geçen gün daha fazla önem kazanmaya başla¬mıştır. Türkiye’de büyük kentler arası hızlı tren ulaşım projeleri uygulama çalışmaları devam etmektedir.
İzmir-Aydın hattı 1866'da işletmeye açılan ilk demir yolumuzdur. Ülkemizde demir yolu ulaşımı daha çok yük taşımacılığında kullanılmaktadır. 1950'li yıllardan sonra, karayollarına daha çok önem verildiğinden demiryolu yapımı azalmıştır. Günümüzde Türkiye'nin demir yolu ağı 8429km dolayındadır. Bu oran ülkemiz açısından oldukça yetersiz kalmaktadır. Eskişehir, Sivas, Ankara ve Adapazarı'nda demiryolu araç ve donanımlarının (vagon, lokomotif, v.b.) imal ve tamiri amacıyla fabrikalar kurulmuştur.
Demiryolları
Türkiye’de ilk demiryolu hattı 1866 yılında İzmir – Aydın arasında yapılmıştır. Demiryolu taşımacılığı karayolu taşımacılığına göre daha ekonomiktir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında demir yollarına önem verilmiştir. 1950′den sonra demiryolu yapımı azalmıştır. Şu anda ülkemizde demiryollarının uzunluğu 8607 km’si anahat olmak üzere 10.300 km’yi geçmiştir. Ülkemizde yerşekillerinin engebeli ve ortalama yükseltinin fazla olması demiryolu yapımını zorlaştırmıştır.


Doğu Karadeniz Bölümü, Antalya Bölümü, Hakkari Bölümü ve Menteşe yöresi demiryolu ulaşımının olmadığı alanlardır. Yolcu ve yük taşımacılığında demiryolunun payı yaklaşık % 10 ile % 15 arasındadır. Demiryolları kara içinde en ucuz taşıma sistemidir.


3. Denizyolları:Ülkemizinüç tarafının denizlerle çevrili olması ve önemli boğazlara sahip olması, denizcilik alanında gelişmesi açısından büyük imkânlar doğurmuştur. Dünya ticaretinde en fazla kullanılan yol deniz taşımacılığıdır.Denizyolu ile yük ve yolcu taşımacılığı, en ekonomik taşımacılıktır.

Hinterlant (Ard bölge): Bir limanın gelişmesi mal alıp mal göndereceği bölge ile bağlantısının kolay olma¬sına bağlıdır. Limanın gerisindeki bu ticari bölgeye limanın Ard bölgesi ya da Hinterlan-dı denir. Limanın hinterlandı geniş ise limanın büyümesi ve gelişmesi kolaydır. İstanbul ve İzmir limanlarının çok gelişmesinde hinterlantlarının geniş olması önemli bir etkendir.

Karadeniz Bölgesin de bulunan limanlar fazla gelişmemiştir. Yükleme ve boşaltma kapasite siteleri düşüktür. Bunda dağların kıyıya paralel uzanması nedeniyle oluşan dar kıyı şeridinin diğer bir bakışla hinterlandının dar olmasının etkisi büyüktür. Aynı açıdan İstanbul ve İzmir Limanlarının çok gelişmelerinde geniş bir hinterlanda sahip olmaları önemli rol oynamaktadır.

Önemli limanlarımız:İstanbul, İzmir, İzmit, Mersin, Trabzon, Zonguldak, Samsun, Tekirdağ, Gemlik Çanakkale ve Bandırma önemli limanlarımız arasında bulunmaktadır

*İstanbul limanı hem ihracat hem ithalat limanı karakteri taşır.

*İzmir limanı en önemli ihracat limanımızdır.

*İzmir limanı hinterlandı en geniş limanımızdır.

Bir Limanın Gelişmesinde Etkili Olan Şartlar
:

—Hinterlandının geniş ve zengin kaynaklara sahip olması

—İç bölgelerle kolay bağlantı kurması

—Açık denizlere açık oluşu ve önemli deniz yollarına göre konumu


Denizyolları
En ekonomik ulaşım türüdür. Çünkü deniz taşıtlarının yük ve yolcu kapasitesi fazladır. Yol yapımı ve yenileme giderleri yoktur. Liman yapımı giderleri fazladır, fakat bir kere yapılır, uzun yıllar kullanılır. Kıtalar arasında ithalat ve İhracat deniz yolu ile daha kolay ve ucuzdur.
Ülkemizde coğrafi konum bakımından deniz ulaşımına elverişlidir. Çünkü;
1. Üç tarafı denizlerle çevrilidir.
2. Karadeniz; İstanbul ve Çanakkale Boğazı ile diğer denizlere açılır.
3. Akdeniz, Süveyş Kanalı ve Cebelitarık Boğazı’yla diğer deniz ve okyanuslara bağlanır.
4. Kıyılarımızda doğal limanlar çoktur.
Ancak Dünya deniz ulaşımı ticaretinde ülkemizin önemli yeri yoktur.
Önemli Limanlarımız
İstanbul Limanı: Yük ve yolcu trafiği bakımından en büyük limanımızdır. İhraç ürünlerinin çoğu bu limana boşaltılmakta daha sonra yurdun diğer kesimlerine gönderilmektedir. Ayrıca yolcu gemileri için transit limanıdır.
İzmir Limanı: İstanbul limanından sonra en işlek limandır. Güney Marmara ve Ege Bölgesi’nin ürünleri bu limandan ihraç edilir.
Mersin Limanı: Yükleme ve boşaltma yönünde İstanbul’dan sonra en kapasiteli limandır. İhracat limanı ve Ortadoğu’ya yönelik transit liman özelliğindedir.

Antalya Limanı: Özellikle yaş meyve ve sebze ihracatında ve turizm amaçlı kullanılmaktadır. Demiryolu bağlantısı olmadığından hinterlandı geniş değildir.
Samsun Limanı: Orta Karadeniz’in en önemli limanıdır.
Trabzon Limanı: Doğu Karadeniz’in en önemli limanıdır. Zigana Geçidi, limanın gelişmesine katkıda bulunmuştur. İran transit limanı özelliğindedir. Buraya gelen mallar karayolu ile İran’a taşınır. Demiryolu bağlantısı yoktur. Ayrıca Bandırma, İzmit, Zonguldak gelişme gösteren limanlarımızdır. Kuşadası, Çeşme-Bodrum, Marmaris, Antalya turizm amaçlı yat limanlarımızdır.
Bir limanın iç bölgelerle olan ulaşım bağlantısı özelliğine Hinterland (artülke-artbölge) denir. Hinterlandın büyüklüğü ve genişliği; ulaşım kolaylığı ve çokluğu, liman çevresindeki ekonomik etkinliklerin kapasitesi ve niteliğine bağlıdır. Hinterlandı geniş limanlar gelişmeye elverişli limanlardır.
Deniz Ticaret Filomuz
Günümüzde uluslararası ticaretin önemli bir kısmı denizyolu ile gerçekleştirilir. Bu yüzden ülkelerin kalkınmasında güçlü bir deniz ticareti filosuna sahip olması etkili olmaktadır.
Deniz ticaret filosu;
- Yeni iş alanları oluşması
- Döviz kazandırması
- iç ve dış ticareti canlandırması
- Yerli üretime yeni pazarlar sağlaması açısından büyük önem taşır.
Deniz ticaretinde en çok taşınan yükler, petrol, sıvı gaz, kuru yük ve konteynerdir.
Ülkemizin ticari mallarının %80′i deniz yolu ile taşınır. Ancak gemilerimizin yük taşıma kapasiteleri yeterli olmadığı için malların önemli bir kısmı yabancı bayraklı gemilerle taşınmaktadır.


4. Havayolları
:Ülkemizdeki ulaşım sistemleri içinde en az paya sahip olan ulaşım türüdür. Havayolu ulaştırmacılığının geliştirilmesi amacıyla 1933’de Devlet Hava Yolları kurulmuştur. Ancak özellikle özel havayolu şirketlerinin hızla çoğalması ve bilet fiyatlarının düşmesiyle beraber son yıllarda hızla gelişme göstermektedir. Hava yolu ulaşımında en önemli avantaj hızdır. Ülkemizde yaşanan bu hızlı gelişme yer hizmetlerinin ve diğer alt yapı çalışmalarının yetersizliği nedeniyle zaman zaman sıkıntılara yol açmaktadır. Havayolları ile yük taşımacılı¬ğı çok fazla gelişmemiştir. Özellikle yolcu taşımacılığında kullanılmaktadır. Ülkemizin yüzey şekillerinin oluşturduğu olumsuzluklar nedeniyle havayolu ulaşımının geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum özellikle karayolunda yoğunlaşan ve önemli sorunlara yol açan yolcu taşımacılığı baskısının azalmasına neden olacaktır.

Önemli havalimanlarımız: İstanbul'daki Ata¬türk Hava Limanı, Ankara'da Esenboğa, İzmir'de Adnan Menderes, Adana'da Şakirpaşa, Antalya,Bodrum, Diyarbakır, Erzurum, Malatya, Elazığ, Van, Samsun, Trabzonve Dalaman havalimanlarıdır.

5. Boru Hatları:Borularla ham petrol ve doğalgaz taşıma sistemine boru hattı denir. Ülkemizdeki önemli boru hatları ve yerel iletim hatları şunlardır:

-Batman-Dörtyol boru hattı (Petrol)

-Kerkük-Yumurtalık boru hattı (Petrol)

-Yumurtalık-Kırıkkale boru hattı (Petrol)

-Şelmo-Batman (Ham Petrol boru hattı.)

-Rusya -Türkiye boru hattı (Doğalgaz)

-Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı(Petrol)

-Samsun-Ankara (Doğalgaz-Mavi Akım)

-Doğu Anadolu iletim hattı(Doğalgaz)

-Karacabey-İzmir iletim hattı(Doğalgaz)

 

 


Sayfayı Yazdır
Sayfayı Yazdır



Coğrafya>>Lise 4 Coğrafya 12
24.05.2014 06:24
3324 Okunma

Telif Hakkı & Sorumluluk

Sorudershanesi.com ailesi olarak, 5651 Sayılı Kanun’un 8. Maddesine ve T.C.K’nın 125. Maddesine göre tüm ziyaretçilerimiz yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. Ziyaretçilerin yaptıkları hiç bir paylaşımdan sitemiz sorumlu değildir. Sorudershanesi.com hakkında yapılacak tüm itiraz veya şikayetlerinizi iletişim sayfamızdan bildirilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş sağlanacaktır.