Anasayfa
AnasayfaİletişimHakkımızda

Site İçi Arama

İstatistik

Merhaba,  

28 Haziran 2017
Çarşamba
İyi Geceler

Toplam Konu Sayısı:1200
Editör Sayısı:2

Türkiyenin Başlıca Madenleri Konu Anlatımı

Sayfayı Yazdır
Sayfayı Yazdır




Bir yada iki kelime olarak arama yapın.

 Ekonomik değeri olan mineral ve elementlere maden verilir. Bir madeni işlemenin ekonomik olması bazı koşullara bağlıdır. Bunlar;

ﺇ       Rezervinin (maden miktarı) işletme için yeterli olması,
ﺇ       Maden rezervi içindeki saf maden oranının (tenoru­nun) yüksek olması,
ﺇ       Madenin çıkarıldığı bölgedeki ulaşımın kolay olması,
ﺇ       Sermayenin yeterli olması gibi koşullardır.
Ülkemiz maden çeşitliği bakımından Dünya'da ilk beş ülke arasında yer alır. Fakat birçok maden yatağı dü­şük rezervli ve dağınık hâldedir. Bu durum, ülkemizde­ki madencilik faaliyetlerini olumsuz etkiler. Ülkemizde çıkarılan madenlerin bir kısmı kendi sanayi kollarımız­da kullanılmakla birlikte önemli bir kısmı ham ya da yarı işlenmiş olarak ihraç edilmektedir. Ülkemizde ma­dencilik faaliyetleri 1935 yılında kurulan Maden Tetkik Arama Enstitüsü (MTA) ve özel sektör tarafından yürü­tülmektedir.
 

BAŞLICA MADEN ÇEŞİTLERİMİZ

 

 Demir

Demir, metal sanayiinin ham maddesidir. Türkiye'nin her bölgesinde rezervi vardır. Türkiye'de bugüne ka­dar yaklaşık 900 adet demir cevheri yatağı saptanmış bunlardan ekonomik olabileceği düşünülen 500 kada­rının etüdü yapılmıştır. İşletilen başlıca demir madenle­rimiz; Divriği ve Kangal (Sivas), Hekimhan ve Hasan-çelebi (Malatya), Havran (Balıkesir), Niğde, Kayseri, Adana ve Kahramanmaraş'tadır. Bu rezervlerden çıka­rılan demir madenleri; Karadeniz Ereğli, Karabük, İs­kenderun, İzmir ve Sivas'taki demir - çelik fabrikaların­da işlenir. Türkiye, demir madeni zenginliği bakımın­dan Türkiye'de sekizinci sıradadır.
 

Bor Mineralleri

Tuz bileşiği hâlinde olan bor mineralleri, hafif ve kim­yasal etkilere karşı dayanıklıdır. Bor mineralleri yakla­şık 250 değişik alanda kullanılmaktadır. Bunlar; plas­tik, ısıya dayanıklı cam, temizlik maddeleri üretimi, fo­toğrafçılık, çimento, ilaç, jet ve roket yakıtları ile nükle­er enerji üretimidir. Dünya bor minaralleri rezervlerinin yarısından fazlası (3 milyar ton) ülkemizde bulunur. Türkiye'yi rezerv bakımından ABD ve Rusya izlemek­tedir. Bu rezervlerin bulunduğu başlıca maden yatak­larımız; Seyitgazi (Eskişehir), Bigadiç ve Susurluk (Ba­lıkesir), Emet (Kütahya), Mustafa Kemalpaşa (Bursa) yörelerindedir. Bu yörelerde çıkarılan bor tuzları Ban­dırma ( Balıkesir) ile Kırka ( Eskişehir) yörelerindeki fabrikalarda işlenir.
 
 

 

 

Krom

Demir çelik sanayiinde paslanmaz dayanıklıçelik yapı­mında kullanılır. Ülkemizdeki en önemli krom yatakla­rı; Guleman (Elazığ), Kopdağı (Bayburt), Fethiye ve Köyceğiz (Muğla), Acıpayam ve Buldan (Denizli), Or­haneli (Bursa), Mihalıççık (Eskişehir), Karsantı ve Po­zantı (Adana) ve Kayseri'dedir. Son yıllarda 500 bin to­nun altına düşen yıllık üretimimizin yaklaşık yarısı ihraç edilir. Geriye kalan miktar ise Elazığ ve Antalya'daki ferro krom fabrikalarında işlenir. Türkiye krom rezervi bakımından Dünya'da beşinci sırada yer alır.
 

Bakır

İnsanların ilk kullandığı madenlerdendir. Elektrik ve ısı iletkenliğinin fazla olması nedeniyle elektrik ve elektro­nik sanayiinde, bunun yanı sıra makine sanayii, mutfak ve süs eşyaları yapımında kullanılır. En
önemli bakır ya­taklarımız Murgul (Artvin), Küre (Kastamonu), Maden (Elazığ), ve Çayeli (Rize) yörelerindedir. Bu yörelerde el­de edilen bakır cevheri Samsun, Murgul ve Maden'deki işletmelerde işlenir. Ülkemiz bakır üretiminde Dünya'da yedinci sıradadır.
 

Boksit

Boksit madeninin işlenmesiyle alüminyum metali elde edilir. Alüminyum, elektrik elektronik sanayiinde, izolas­yon malzemelerinin yapılmasında, konserve ve ambalaj sanayiinde, inşaat sektöründe ve otomotiv sanayii ol­mak üzere birçok alanda kullanılır. Ülkemizdeki başlıca boksit yatakları; Akseki (Antalya), Seydişehir (Konya), Milas (Muğla), ve Saimbeyli (Adana) gibi yörelerde bulu­nur. Bu yörelerde elde edilen boksit, Seydişehir'deki alü­minyum tesislerinde işlenir.
 

Barit

Çeşitli boyaların yapımında ve sondaj çalışmalarında kullanılır. Isıyı emme ve soğutma özelliği taşır. Kaymayı önleyici malzemelerin yapımında, cam sanayiinde de kullanılmaktadır. Alanya ve Gazipaşa (Antalya), Elbistan (Kahramanmaraş), Muş ve Eskişehir yörelerinde çıkarı­lan barit, İzmit, İzmir, Elazığ, Eskişehir ve Antalya'daki barit unu fabrikalarında işlenir.
 

Fosfat

Suni gübrenin ham maddesi olarak kullanılan fosfat, ül­kemizde Mazıdağı (Mardin), Adıyaman, Hatay, Bingöl ve Bitlis yörelerinde çıkarılmaktadır. Çıkarılan fosfat Mazı­dağı fosfat işletmelerinde işlenir. Ülkemizdeki fosfat ya­takları gübre fabrikalarının ihtiyacını görecek yeterlilikte değildir. Bu nedenle başta Fas, Tunus ve Cezayir gibi Kuzey Afrika ülkelerinden ithal edilir.
 

TUZ

Kimya sanayii, dericilik, konserve ve salça sanayiine ka­dar birçok alanda kullanılan tuz, ülkemizde bol miktarda ve kaya tuzu yataklarından elde edilir. En önemli göl tu­zu yatağımız Tuz Gölü'dür. En büyük deniz tuzu yatağı­mız ise izmir Körfezi'ndeki Çamaltı Tuzlası'dır. Kaya tuzu yataklarımızın başlıcaları; Çankırı, Kırşehir, Yozgat, Erzu­rum, İğdır ve Kağızman (Kars) yörelerindedir.
 

Manganez

Demir, çinko, kobalt gibi çeşitli madenlerle birlikte bulu­nan manganez madeni, işlenerek saf manganez hâline dönüştürülür. Manganez genellikle demir çelik sanayiin­de sert ve dayanıklı sanayi çeliği yapımında kullanılır. En önemli manganez yataklarımız; Ceyhan (Adana), Deniz­li, Kastamonu, Balıkesir, Burdur ve Sivas illerindedir.
 

Antimon

Antimon cevherinin demir tozu ile ısıtılmasıyla elde edi­len antimon, paslanmaz metal sanayii, matbaacılık, ilaç ve cam ve seramik sanayiinde kullanılır. Antimon yatak­ları; Balıkesir, Tokat, Bilecik, Kütahya ve Niğde illerinde bulunur.
 

Cıva

Doğal ortamda sıvı olarak elde edilen tek sıvı madendir. Aynaların sırlanmasında, zirai ilaç yapımında, altın çıkarımında, boya ve asit sanayiinde kullanılır. Konya, İmir, Manisa ve Uşak çevresinde cıva yatakları vardır.
 

Feldispat

Feldispat; cam, seramik, kaynak elektrotları ve boya sa­nayiinde kulanılan önemli bir endüstriyel ham madde­dir. Ülkemiz 130 milyon tonluk rezervle Dünya rezevleri içinde yaklaşık % 10'luk bir paya sahiptir. Önemli feldis­pat yatakları; Demirci (Manisa), Simav (Kütahya), Çine (Aydın), Milas (Muğla) yörelerinde yer alır.
 

Asbest (Amyant)

Isıya, aşınmaya, kimyasal maddelere çok dayanıklı lifsel yapıda bir mineraldir, itfaiyeci elbiseleri, otomobillerin fren balataları ve çatı malzemesi olan eternit yapımında
kullanılır. Kanserojen etkisi nedeniyle kullanım alanları sınırlandırmaya çalışılmaktadır. Önemli asbest yatakla­rımız; Bursa, iskenderun, Erzincan, İzmir, Muğla ve Si­vas illerinde yer alır.
 

Mermer

Ülkemiz Dünya'nın en önemli mermer üreticilerindendir. Çok çeşitli mermer türlerimizin bulunduğu ülkemizde bu yatakların çoğunluğu Marmara ve Ege bölgelerinde yer alır. Marmara Adası (Balıkesir), Balıkesir, Bursa, Bi­lecik, Muğla, Afyon ve Denizli mermer yataklarının bu­lunduğu başlıca illerdir.
 

Lüle Taşı

Lüle taşı, hafif ve parlak yüzeylidir. Küçük süs eşyaları, ve takı yapımında kullanılır. Dünya'nın en kaliteli lüle ta­şıülkemizde bulunmaktadır. Eskişehir'de (Sarısu, Kayı-köyü, Gökçeoğlu) çıkarılır.
 

Oltu Taşı

Süs eşyaları ve teşbih yapımında kullanılan oltu taşı, Er­zurum'un Oltu ilçesinde çıkarılır. Bölgede oltu taşıçıkar­mak için açılan ocak sayısı 600 civarındadır.

Sayfayı Yazdır
Sayfayı Yazdır



Coğrafya>>Lise 3 Coğrafya
25.06.2013 14:03
4129 Okunma

Telif Hakkı & Sorumluluk

Sorudershanesi.com ailesi olarak, 5651 Sayılı Kanun’un 8. Maddesine ve T.C.K’nın 125. Maddesine göre tüm ziyaretçilerimiz yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. Ziyaretçilerin yaptıkları hiç bir paylaşımdan sitemiz sorumlu değildir. Sorudershanesi.com hakkında yapılacak tüm itiraz veya şikayetlerinizi iletişim sayfamızdan bildirilmesi halinde ilgili kanunlar ve yönetmelikler çerçevesinde en geç 1 (Bir) Hafta içerisinde tarafımızdan gereken işlemler yapılacak ve size dönüş sağlanacaktır.